Succesfactoren van de Limburgse voortrajecten in het deeltijds secundair onderwijs

Coördinator

Inge Placklé - inge.plackle@xios.be

Omschrijving onderzoek

Algemene probleemstelling:

Onze maatschappij stelt steeds hogere eisen aan het individu. Daartegenover staat dat ons onderwijs een aanzienlijke ongekwalificeerde uitstroom kent. Steeds meer jongeren dreigen hierdoor uit de boot te vallen. Ook blijkt de koof tussen sterke en zwakke leerlingen erg groot. Binnen het deeltijds beroepssecundair onderwijs (DBSO) melden ervaringsdeskundigen een zeer beperkte doorstroom van leerlingen naar een reguliere tewerkstelling. Op basis van deze probleemstelling werd een grote groep leerlingen gedetecteerd binnen de centra voor deeltijds onderwijs (CDO) die over een te lage motivatie beschikken om de weg naar tewerkstelling te kunnen afleggen. Via een degelijk doelgroepenbeleid naar deze jongeren toe en het realiseren van krachtige leeromgevingen binnen het kader van voortrajecten in het deeltijds onderwijs trachten we deze negatieve spiraal van demotivatie om te buigen.

Criteria voor de kritische succesfactoren worden gemeten aan de hand van de motivatie van de betrokken jongeren (proces) en de feitelijke doorstroming van de deelnemende jongeren tot de arbeidsmarkt (product). En vervolgens … hoe kunnen we de kritische succesfactoren voor de voortrajecten optimaliseren en implementeren in centra voor deeltijds onderwijs in functie van de schoolprojecten, beschikbare leermiddelen, curriculum,…?

Methodologie

Het gaat om een actieonderzoek waarbij aanpassingen m.b.t. de omkadering van de jongeren in de loop van het onderzoek doorgevoerd worden op basis van gegevens die we via participerende observatie en diepgaande interviews verzamelen. Binnen deze actiecomponent selecteren we in samenspraak met de betrokken centra een beperkt aantal jongeren die we van dichtbij opvolgen en met en voor wie we een geïntegreerde actie opzetten binnen het kader van de voortrajecten en het centrum voor deeltijds onderwijs. Hierbij hebben we specifiek aandacht voor de continuïteit in begeleiding, degelijke en eerlijke ondersteuning van de jongere, een geïntegreerd en betekenisvol programma opmaat, toekomstperspectief…Van dezelfde jongeren stellen we zeer diepgaande biografische interviews op om zicht te krijgen op de specificiteit van deze bijzondere doelgroep.

EINDRAPPORT (pdf) 

Observatie van het onderwijsgedrag in de basisschool : kenmerken van goed onderwijs

Projectduur

01/10/2006 – 31/9/2009

Projectpartners

KULeuven, Europese Hogeschool Brussel (EHSAL), Katholieke Hogeschool Mechelen (KHMechelen), Steunpunt “Loopbanen doorheen onderwijs naar arbeidsmarkt”

Projectleider

Elly Quanten, Hilde Imberechts

Omschrijving onderzoek

Het onderzoek tracht antwoorden te vinden op twee vragen : “Wat zijn kenmerken van het verstrekte onderwijs (in de derde graad) van de lagere school ?” en “Welke van deze kenmerken dragen bij tot een optimale ontwikkeling van leerlingen ?” Het gaat hierbij niet alleen om het verstrekte onderwijs in het algemeen, maar ook op het taalonderricht  in het bijzonder, en meer bepaald het woordenschatonderricht.

Kenmerken van goed onderwijs zijn reeds meermaals bevraagd aan de hand van vragenlijsten die worden ingevuld door leerkrachten en directie. In dit onderzoek wordt de informatie verzameld door middel van observaties. Een eerste doel is dan ook het opstellen en evalueren van de benodigde observatieschalen die

• de kwaliteit van het verstrekte onderwijs in de derde graad lager onderwijs meten
• kenmerken van dat verstrekte onderwijs die bijdragen tot een optimale ontwikkeling van de leerlingen achterhalen
• de kwaliteit van het woordenschatonderwijs (specifiek voor leerlingen uit taalarme of meertalige gezinssituaties) in de derde graad lager onderwijs meten
• peilen, o.a. vanuit woordenschatonderwijs, naar het bevorderen van gelijke onderwijskansen.

Op de tweede plaats beoogt het project, vanuit de bevindingen van de onderzoeksgegevens en de achterliggende recente opvattingen, aspecten van goed onderwijs optimaler te integreren in de opleiding bachelor in onderwijs, lager onderwijs.

De observatiegegevens die verzameld zullen worden, zullen bovendien gerelateerd worden aan de vragenlijstgegevens van het steunpunt “Loopbanen doorheen onderwijs naar arbeidsmarkt” (in opdracht van de Vlaamse overheid en in samenwerking met de universiteiten van Leuven, Antwerpen en Gent), die hun onderzoek startten in 2005-2006.

Tenslotte zullen de gegevens van dit onderzoek de mogelijkheid bieden om enerzijds de validiteit van vragenlijsten na te gaan, en anderzijds de betrouwbaarheid van gegevens via datatriangulatie te evalueren.